2030’lu yıllardan itibaren kademeli olarak devreden çıkartılması düşünülen F-16 uçaklarının yerini alabilecek yurt içi imkân ve kabiliyetler ile tasarlanan modern uçakların üretilmesini amaçlayan Milli Muharip Uçak (MMU) projesi kapsamında ana sözleşme, Savunma Sanayii Başkanlığı ile Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. (TUSAŞ) arasında 05.08.2016 tarihinde imzalanmıştı. Ayrıca yine TUSAŞ ile BAE Systems (İngiltere) arasında Milli Muharip Uçak geliştirmesine yönelik Ana İlkeler Sözleşmesi (Heads of Agreement) 28 Ocak 2017 tarihinde, Anlaşma Tutanağı 10 Mayıs 2017’de, TUSAŞ ve BAE Systems arasındaki İşbirliği Anlaşması ise 25 Ağustos 2017 tarihinde imzalanarak yürürlüğe girmişti.

Bu çalışmaların sonucunda Milli Muharip Uçak’ın birebir ölçüdeki modeli (Mock-Up), geçtiğimiz gün Paris Air Show’da gerçekleştirilen lansman törenin ardından ilk kez sergilendi. Fuarda sergilenen Mock-Up üzerinden uçağın motor yerleşimini, iç silah istasyonlarının yerlerini ve kokpit yerleşimini ana hatlarıyla göre fırsatı bulduk. Ayrıca Milli Muharip Uçak Mock-Up’ına ek olarak yine MMU’nun yanında sergilenen mühimmatları ve uçağın teknik özelliklerini gösteren grafiği de inceledik. Bu kısımda özellikle Avrupa merkezli MBDA şirketi tarafından geliştirilen mühimmatlar ile MMU’nun revize edilen teknik özellikleri son derece dikkat çekiciydi.

Milli Muharip Uçak’ın Mock-Up’ına dair değerlendirmeler

Milli Muharip Uçağımızın mock-up’ına baktığımızda, diğer 5’inci nesil uçaklarda da görüldüğü üzere tasarımda genelde keskin hatlar kullanıldığı göze çarpmakta. Gövde, kanat, kuyruk kısmı, hava alıklarına kısacası uçağın geneline yayılan bu aerodinamik şekil, MMU’da bulunması planlanan düşük radar kesit alanı (Stealth) özelliği ile doğru orantılıdır. Ayrıca uçakta tıpkı diğer 5’inci nesil uçaklarda da (F-35, F-22, Su-57, J-20. vb) olduğu gibi iç silah istasyonlarının kullanılmış olması da yine stealth özelliği için yapılan özel tasarımın bir sonucudur.

Milli Muharip Uçak’ta, daha önce paylaşılan bilgilerden ve mock-up’tan da anlaşılacağı üzere çift motor bulunmaktadır. TUSAŞ Genel Müdürü Sayın Temel KOTİL, IDEF-2019 esnasında gerçekleştirdiği basın toplantı esnasında Milli Muharip Uçak’ın, General Electric tarafından geliştirilen F-110 turbofan motorunun üzerine örüleceğini açıklamıştı. Bu alanda, ilk başta üretilecek olan uçaklarda F-110 motorunun kullanılması akabinde ise milli jet motorunun hizmete alınması planlanıyor.

MMU’nun daha önce paylaşılan animasyonu esnasında, alt kısımda bulunan iç silah istasyonlarına ek olarak sağ-orta gövde ve sol-orta gövde birer adet iç silah istasyonu daha bulunduğu görülmüş, ancak pek de emin olunamamıştı. Mock-Up’a baktığımızda bu iki adet ek silah istasyonu, belirgin şekilde görüldü. Bu istasyonlarda; TÜBİTAK-SAGE tarafından geliştirme faaliyetleri devam eden GÖKDOĞAN ve MBDA tarafından geliştirilen ASRAAM Görüş-İçi Hava-Hava Füzeleri kullanılabilecektir. Bu silah istasyonları özellikle MMU’nun tam Stealth yani sadece iç silah istasyonlarında mühimmat yüklü olarak yapacağı uçuşlara büyük fayda sağlayacaklardır.

MMU’da kullanılacak yerli ve yabancı mühimmatlar

Milli Muharip Uçak’ta; gövde altında 4 (?), sol-orta ve sağ-orta kısımda 2 adet olmak üzere toplamda 6 adet iç silah istasyonu bulunmakta. Bunlara ek olarak yine 2+2 adet de dış silah istasyonu olacağı tahmin ediliyor. Paris Air Show’da, Milli Muharip Uçak’ın yanında çeşitli tiplerde bazı mühimmatlar da sergilendi. Bu mühimmatlar; TÜBİTAK-SAGE tarafından geliştirilen ~300km menzilli SOM/SOM-J Seyir Füzeleri, BOZDOĞAN Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi, GÖKDOĞAN Görüş İçi Hava-Hava Füzesi, Hassas Güdüm Kiti-82/84 (HGK-82/84) ve Kanatlı Güdüm Kiti-82/83 (KGK-82/83) ve ASELSAN tarafından geliştirilen Minyatür Bomba (MB) ile Lazer Güdüm Kiti (LGK) idi. Bunlara ek olarak MBDA şirketi tarafından geliştirilen METEOR Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi, ASRAAM Görüş İçi Hava-Hava Füzesi ve SPEAR Havadan Satha Seyir Füzesi de MMU mock-up’ının yanında sergilenen mühimmat arasındaydı. Aslında yerli mühimmatlara baktığımızda, SPEAR dışında MBDA firması tarafından geliştirilen füzelerin burada sergilenmesine ilk başta bir anlam çıkaramadım. Ancak muhtemelen bu olayın sebebi MMU’da yer alan mühimmat çeşitliliğini arttırmak olabilir. TÜBİTAK-SAGE tarafından geliştirilen Hava-Hava Füzelerinin, MMU’nun iç silah istasyonu uyumlu olarak geliştirildiğini veya bu göreve uygun modellerinin aradaki zaman dilimi içerisinde geliştirileceğini düşünüyorum.

MMU’nun revize edilen teknik özellikleri

Milli Muharip Uçak projesi kapsamında geliştirme faaliyetleri devam eden savaş uçağının teknik özellikleri, TUSAŞ tarafından daha önce paylaşılmıştı. Paris Air Show esnasında gelişim esnasındaki bir projede sıklıkla görülebileceği üzere, MMU’nun bazı teknik özelliklerinin revize edildiğini fark ettik. Bu özellikler aşağıda yer almaktadır.

Motor Takati:             2 x 22.000lb > 2 x 27.000lb

Azami Hız:                2 Mach > 1.8 Mach

Kanat Açıklığı:           12m > 14m

Uzunluk:                  19m > 21m

MMU’nun ilk uçuşunu 2026 yılında yapması ve akabinde ise 2029 yılında Türk Hava Kuvvetleri’ne teslim edilmesi planlanmaktaydı. TUSAŞ Genel Müdürü Sayın Temel KOTİL tarafından yapılan açıklamaya göre MMU, 2025 yılında ilk uçuşunu yapacak ve 2028 yılında kuvvete teslim edilecek.


Yazar: Anıl ŞAHİN          Kaynak: SavunmaSanayiST.com

1 YORUM

  1. Tf-x çok güzel bir anlatımla insanı mest ediyor, söylenecek pek birşey birakmamissiniz. Lakin bizim hava, deniz, kara bu üç ayrı orduya da gereklidir. Birde bizim denizaşırı küresel hayallerimiz var. Gerekçe okyanus ötesi düşmanlar ve Uzaya kadar uzanan haydut çete devletler yeniden zuhur etmiş. Dolayısıyla Tf-x A.. B… C … Serileri olması gerekir. Saygılarımla selamlıyorum.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here