Balistik Füze (BF) Nedir?

Balistik füzeler; bir veya birden fazla kimyasal, biyolojik, nükleer veya konvansiyonel (yüksek patlayıcılı) harp başlığı taşıyabilen ve bu başlıkları istenildiği takdirde farklı hedeflere de yöneltebilen füze sistemleridir. Harp başlığı, motor, yakıt tankı, güdüm, kanatçıklar vb. birçok sistemlerden oluşan balistik füzelerden hedef bölgeye genellikle sadece harp başlıkları ulaşır. Balistik füzeler, tespit ve imha edilmeleri zor olduğu ve çok yaygın oldukları için çoğu ülke için savunma açısından bir baş belasıdırlar.

SRBM, MRBM, IRBM, ICBM ile ilgili görsel sonucu
Balistik füzeler, genel olarak Kısa Menzilli Balistik Füze (SRBM), Orta Menzilli Balistik Füze (MRBM), Uzun Menzilli Balistik Füze (IRBM), Kıtalararası Balistik Füze (ICBM) ve Denizaltıdan Atılan Balistik Füze (SLBM) olmak üzere 5 sınıfa ayrılmaktadırlar.

Ä°lgili resim
Roketsan tarafından üretilen BORA Füzesi, Kısa Menzilli Balistik Füze (SRBM) sınıfında, konvansiyonel başlık taşıyan bir balistik füze sistemidir.

Balistik füzelerin uçuşları temel olarak 3 fazda gerçekleşmektedir;

FAZ-1: Fırlatma Fazı, balistik füzenin fırlatılmasından, atmosfer dışında izlenecek olan balistik yolun başlangıcına kadar olan kısımdır.

FAZ-2: Ara faz, fırlatma fazı sonrasında motorun sönmesiyle başlayan, atmosfer dışında balistik yolun izlendiği kısımdır.

FAZ-3: Terminal fazı, balistik füzenin tekrar hedef yönlenmesiyle başlayıp, hedefe ulaşmasıyla tamamlanan fazdır. Bir balistik füze, yer çekiminin etkisiyle terminal fazda en yüksek hızına ulaşır.

Ä°lgili resim
Balistik Füzelerin Tespiti ve İmhası

Bir hava soluyan hedef (Uçak, İHA, helikopter vb.) ile balistik füzenin tespiti ve imhası arasında dağlar kadar fark vardır. Bir hava savunma sisteminin, hedef bir uçağı (F-16, Su-30, F-15 vb. stealth değil) kendi radar menziline girerken tespit, teşhis ve takip ediyor olması genellikle angajman için yetiyor. Ancak söz konusu bir balistik füze olduğu zaman; o füze fırlatıldığı anda erken uyarı radarları (EWR) tarafından tespit edilmeli, füze uzaydayken ise bu iş için özel sensörler ile donatılmış uydular tarafından izlemelidir. Yukarıda “Balistik Füzelerin Uçuş Fazlarını” belirtirken de anlaşılacağı üzere balistik füzeler, uçuş sürelerinin büyük bir bölümünü uzayda geçiriyor. 2000km menzilli bir balistik füzenin uçuş süresinin yaklaşık olarak 12-14 dakika olduğunu göz önüne aldığımızda, Anti-Balistik Füze (ABM) sistemlerine angajman için çok kısa bir süre kalıyor. Bu yüzden EWR ve uydular tarafından tespit edilen / izlenen hedeflere ait bilgiler eş zamanlı olarak ABM sistemine aktarılmalı ki ABM sistemi, hedefin balistik yörüngedeki anlık konumuna ulaşarak ona göre bir angajman protokolü izlesin.
an/tpy-2 ile ilgili görsel sonucuYukarıda anlattıklarımdan da anlaşılacağı üzere ABM sisteminin gerek donanımsal açıdan gerekse atış prosedürleri açısından çok komplike hatta mümkünse otonom olması gerekiyor. Yani bir balistik füzeye angajman yaparken, ABM operatörünün komutanından, komutanın da siyasi bir otoriteden izin alacak vakti kesinlikle yok.

an/tpy-2 ile ilgili görsel sonucu
Balistik Füzelerin tespitiyle ilgili yukarıda anlattıklarıma ek olarak: Yine bir hava savunma sisteminde kullanılan arama radarı, bir balistik füzeyi FAZ-III’ten önce tespit edemez çünkü bir hava soluyan hedef ile balistik füzenin hedefe yaklaşma açısı, uçuş irtifası, uçuş hızı arasında dağlar kadar fark vardır. Balistik füzeleri tespit etmek için özel X-Band radarlar kullanılır. Bu radalar, normal bir arama radarına göre çok daha pahalıdır. Kürecik’te bulunan ABD üretimi AN/TPY-2 radarı buna örnek verilebilir.

Fotoğraf: CPE

Bugün bir hava savunma sisteminin muhatap olacağı hedef bir uçağın azami hızı, 2 veya 2.5 Mach civarındadır. Patriot, S400, SAMP-T vb. hava savunma sistemleri, bu hızdaki hedeflere karşı bile zaman zaman başarısız olurken, terminal aşamadaki 500km menzilli BF 5 Mach, 1000km menzilli BF 6 Mach, 3000km menzilli BF ise tam 15 Mach hıza sahip. İşte bu hızlarından dolayı balistik füzeler, karşı tarafa tespit, teşhis ve angajman için çok kısıtlı süre bırakıyor. Bu sebepten ötürü bir balistik füze, fırlatıldıktan sonra en kısa sürede hatta mümkünse uzayda FAZ-2 aşamasındayken imha edilmeli. Çünkü bir balistik füzenin zaman içerisindeki ilerleyişi, hızı ve dolayısıyla tehdit alanıyla doğru oranda artarak ilerler. Yani balistik füze, ilk aşamada bir şehri tehdit ederken sonraki aşamalarda bir ülkeyi tehdit edebilecek menzile ulaşabilmektedir (Koni Sistemi). Bütün bir ülkeye de ABM sistemi yerleştirmek de ekonomik açıdan imkansızdır.

THAAD fire ile ilgili görsel sonucu
Hedefi uzayda imha edecek olan füze, minmum 100-120km irtifaya ulaşmalı ve angajman uygulanacak olan hedef, hit-to-kill (çarpışma) yöntemiyle imha edileceği için angajman hedefi kadar hızlı olmalıdır. Bu sistemlere örnek olarak ABD üretimi THAAD, SM-3 veya Rusya üretimi A-135 örnek verilebilir.

A-135 RUSSİAN ile ilgili görsel sonucu
Yazıdan Çıkarabilecek Sonuçlar:

1-) Mevcut Hava Savunma Sistemleri, Balistik ve diğer Füze Savunma konseptine uygun olarak modernize edilmeli ve yeni savunma sistemleri, hem hava hem de füzeleri imha edebilecek şekilde geliştirilmelidir. (HİSAR-A ve HİSAR-O’nun bu şekilde geliştirildiğine yönelik duyumlar mevcut.)

Ä°lgili resim
2- Füze Savunma Sistemlerinin etkinliğinin arttırılması amacıyla; Erken Uyarı Radarlarının (EWRs) ve BF Tespit Uydularının kurulumu yapılmalı, mümkünse müttefikler arasındaki ortak radar ağı, daha da etkin hale getirilmelidir. (NATO radar ağından kasıt bu)

laser gun shooting ballistic missile ile ilgili görsel sonucu
3- Anti-Balistik Füze (ABM) sistemlerinin maliyetleri yüksek olduğu için bu sistemlerin yerini alabilecek alternatifler üzerinde durulmalıdır. (Örneğin; Lazer Silah Sistemler, Elektronik Top Sistemleri (EMT))


Yazı: Anıl ŞAHİN          Kaynak: SavunmaSanayiST.com

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here